Сте слушнале за правилото 50/30/20?
Според ова популарно правило за управување со лични финансии, 50% од приходите треба да одат за основни потреби, 30% за лични желби, а 20% за заштеда или финансиски цели.
Звучи едноставно.
Но ако живеете во Македонија, веројатно веднаш си поставувате едно прашање:
Дали навистина е можно да се заштедат 20% од приходите секој месец?
За многу луѓе, одговорот е – не секогаш.
Токму затоа вреди да погледнеме дали ова светски популарно правило е применливо во македонски услови.
Од каде потекнува правилото 50/30/20?
Правилото го популаризираше американската професорка и економист Елизабет Ворен како едноставен начин за организирање на личниот буџет.
Идејата е едноставна:
- 50% за потреби
- 30% за желби
- 20% за иднината
Неговата популарност произлегува од фактот што не бара сложени табели или финансиски познавања.
Каде настанува проблемот?
Во пракса, многу македонски семејства денес издвојуваат значително повеќе од 50% од приходите за основни потреби.
Храна, сметки, гориво, кирија или кредитни обврски честопати го зафаќаат најголемиот дел од месечниот буџет.
На пример, семејство со вкупен приход од 60.000 денари може лесно да потроши:
- 15.000 денари за храна
- 12.000 денари за домување
- 5.000 денари за режиски трошоци
- 5.000 денари за транспорт
- 4.000 денари за други основни потреби
Тоа значи дека над 65% од буџетот веќе е потрошен пред да започнат останатите месечни активности.
Значи ли тоа дека правилото не функционира?
Не.
Всушност, најголемата вредност на правилото 50/30/20 не е во бројките.
Вредноста е во тоа што ве поттикнува да размислувате каде завршуваат вашите пари.
Многу луѓе никогаш не прават месечен преглед на трошоците.
Кога еднаш ќе ги поделите трошоците по категории, добивате многу појасна слика за вашите финансиски навики.
Подобра верзија за Македонија
Наместо строго да се држите до 50/30/20, можете да креирате сопствен модел.
На пример:
- 65% потреби
- 20% лични трошоци
- 15% финансиски цели
или
- 70% потреби
- 20% желби
- 10% заштеда
Важно е моделот да биде реален и одржлив.
Буџет што можете да го следите шест месеци е многу подобар од совршен буџет што ќе го напуштите по две недели.
Заклучок
Правилото 50/30/20 не треба да се сфати како строго финансиско правило, туку како корисна рамка за подобро управување со личните финансии.
Во Македонија, каде што секое домаќинство има различни приходи, обврски и приоритети, најдобриот буџет не е оној што совршено ги следи процентите.
Најдобриот буџет е оној што функционира за вас.
